16.1 C
Athens
Παρασκευή, 22 Οκτωβρίου 2021

Buy now

spot_img

Η οικονομία της Ελλάδας μετά το μνημόνιο: Μερικές σκέψεις για την ανάπτυξη

του Institutional Ec.

Αργά ή γρήγορα το μνημόνιο θα αποτελέσει παρελθόν. Η χώρα μας έχοντας πληρώσει βαριά το τίμημα των οικονομικών σφαλμάτων της μεταπολίτευσης, θα βρίσκεται μετά από μία σκληρή δημοσιονομική προσαρμογή μπροστά σε μία νέα πραγματικότητα. Θα πρέπει να σταθεί ξανά στις δικές της δυνάμεις, να σχεδιάσει τις δικές της οικονομικές πολιτικές και κυρίως να αναλάβει τις ευθύνες των αποφάσεων της. Θα είναι μία καινούργια μέρα για την οικονομία της χώρας. Μία μέρα ευθύνης.

Το κυριότερο ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί πλέον είναι το είδος της οικονομίας που θέλουμε. Θα επιλέξουμε να κεφαλαιοποιήσουμε τις σκληρές θυσίες σχεδιάζοντας ένα μακροχρόνιο αναπτυξιακό πλάνο που θα οδηγήσει σε διάχυση της ευημερίας στην κοινωνία; Ή θα επιλέξουμε τον εύκολο δρόμο μίας «ανάπτυξης» μόνο των αριθμών, δηλαδή μίας οικονομικής μεγέθυνσης; Ας πάρουμε τα πράγματα με μία σειρά.

Το αναπτυξιακό οικονομικό πλάνο μετά το μνημόνιο θα πρέπει να εξασφαλίζει ότι η χώρα δεν θα βρεθεί ξανά σε δυσχερή δημοσιονομική θέση. Ποσοστό της τάξης του 70% των δανείων που λάβαμε την περίοδο πριν την κρίση κατευθύνθηκε στην κατανάλωση και μάλιστα σε εισαγωγές. Ουσιαστικά μεγάλο μέρος των δανειακών κεφαλαίων κατέληγε πάλι ως ζήτηση καταναλωτικών αγαθών στις αγορές της αλλοδαπής. Ακόμα και σήμερα σύμφωνα με στοιχεία Οκτωβρίου της Eurostat το εμπορικό ισοζύγιο παρουσιάζει έλλειμμα 11,1 δις ευρώ (Ιαν-Ιουλ 13), τροφοδοτούμενο εν μέρει από το δημοσιονομικό έλλειμμα. Το καταναλωτικό μοντέλο που μας έβαλε στην κρίση θα πρέπει να τελειώσει οριστικά. Η αποκατάσταση της οικονομικής ισχύος περνά από τον δρόμο της μείωσης των εμπορικών ελλειμμάτων και συνεπώς των ελλειμμάτων του κρατικού προϋπολογισμού. Η δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί σταδιακά να λάβει τέλος, αλλά η δημοσιονομική σταθερότητα θα πρέπει να διαφυλαχθεί ως κόρη οφθαλμού καθώς είναι απαραίτητη για μία βιώσιμη ανάπτυξη.

Ένα ανακεφαλαιοποιημένο τραπεζικό σύστημα με πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης είναι αναγκαίος πυλώνας παροχής ρευστότητας στις επιχειρήσεις. Αν όμως η ρευστότητα είναι το αίμα της οικονομίας, η καρδιά της είναι η πραγματική οικονομία. Δεν παραγνωρίζεται η σημασία της χρηματοοικονομικής σφαίρας. Είναι και αυτή μία πηγή χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις. Η ανάπτυξη όμως θα έρθει από νέες επενδύσεις κεφαλαίου σε παραγωγικούς τομείς. Η ενθάρρυνση της νεανικής επιχειρηματικότητας και η σύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας με τις ανάγκες της οικονομίας θα μπορέσει σταδιακά να αλλάξει από κάτω προς τα πάνω την νοοτροπία του κρατισμού. Όμως όλα αυτά είναι βέβαιο ότι θα απαιτήσουν χρόνο. Η ανάπτυξη απαιτεί τεχνογνωσία και κεφάλαια τα οποία δεν διαθέτουμε σε αφθονία. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διαφυλάξουμε την ανταγωνιστικότητα μας προκειμένου να διευκολυνθεί ο εξαγωγικός προσανατολισμός των ήδη υπαρχόντων επιχειρήσεων. Τα τελευταία στοιχεία του World Economic Forum δείχνουν την χώρα μας στην απογοητευτική 91η θέση στην ανταγωνιστικότητα, σε σύνολο 148 κρατών. Το 2007 η αντίστοιχη έρευνα μας κατέτασσε στην 65η θέση ενώ το 2012 στην 96η.

Δεν είναι όμως μόνο οι οικονομικοί παράγοντες που θα προσδιορίσουν τον αναπτυξιακό μας ρυθμό. Εξίσου σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι θεσμοί. Κοιτώντας τον δείκτη της οργάνωσης Διεθνής Διαφάνεια η χώρα μας κατατάσσεται στην 94η θέση ανάμεσα σε 176 κράτη. Η έλλειψη διαφάνειας καταδεικνύει την υποβάθμιση των θεσμών και υπονομεύει την ανάπτυξη. Η οικονομία μας χρειάζεται ένα θεσμικό σοκ διαφάνειας!

Πέρα από την έλλειψη διαφάνειας με την έννοια της παραβατικότητας, το ίδιο το θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο θέτει εμπόδια στην επιχειρηματικότητα. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του Υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης το κόστος της γραφειοκρατίας φτάνει στα 14 δις ευρώ ετησίως, δηλαδή ποσοστό 6,8% του ΑΕΠ, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι μόλις στο 3,5%. Αυτό συνεπάγεται κόστος άνω των 2 δις ευρώ για τις επιχειρήσεις ετησίως.

Η πολιτική αστάθεια είναι επίσης ανασταλτικός παράγοντας για την έξοδο από την ύφεση. Είναι προφανές ότι οι απειλές προς τους εγχώριους και αλλοδαπούς υποψήφιους επενδυτές μόνο αναπτυξιακά δεν λειτουργούν. Πολιτική σταθερότητα όμως σημαίνει και κάτι άλλο. Σημαίνει ότι οι πολίτες εμπιστεύονται το πολιτικό τους σύστημα. Σημαίνει ότι υπάρχουν ισχυρές κυβερνήσεις με ορίζοντα τετραετίας προκειμένου να διασφαλισθεί η όσο το δυνατόν πιο μακροχρόνια πνοή του κυβερνητικού έργου.

Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να λησμονούμε τον διεθνή παράγοντα. Ανήκουμε στο ευρώ και ως εκ τούτου η νομισματική πολιτική καθορίζεται από τρίτους. Οι εταίροι μας στην Ευρωζώνη, αν και ζωτικής σημασίας για την οικονομία μας, δεν αναμένεται να συνεισφέρουν στην λογική ενός αναπτυξιακού σχεδίου Μαρσαλ. Εκ των πραγμάτων όμως ένα τέτοιο σχέδιο δεν θα βοηθούσε μακροχρόνια καθώς δεν θα έλυνε την ουσία του αναπτυξιακού προβλήματος που είναι η κρατικοδίαιτη δομή της οικονομίας. Παράλληλα θα δημιουργούσε και επιπλέον πολιτικές δεσμεύσεις. Οι ξένες επενδύσεις όμως θα πρέπει να είναι ευπρόσδεκτες. Πάντοτε στην λογική της συνεισφοράς στην πραγματική οικονομία. Οι οικονομίες που στηρίζονται σε αναπτυξιακά μοντέλα τύπου «καζίνο», είναι θνησιγενείς.

Εύκολες λύσεις στην οικονομία δεν υπάρχουν. Ούτε το πρόβλημα της ανάπτυξης θα λυθεί στα πλαίσια ενός άρθρου. Οι πολίτες πρέπει να ξέρουν την αλήθεια αλλά πρέπει και να θέλουν να ακούν την αλήθεια. Υπάρχουν οικονομικές πολιτικές που θέτουν τις βάσεις για μακροχρόνια ανάπτυξη και άλλες που κινούνται στην λογική του εντυπωσιασμού. Η πραγματικότητα, αργά ή γρήγορα, διαψεύδει τις δεύτερες αλλά η εφαρμογή των πρώτων δεν είναι εύκολη. Απαιτείται αξιοπιστία και προσήλωση στο καθήκον. Ο πολιτικός συντηρητισμός δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στον οικονομικό ρεαλισμό. Επομένως πρέπει να βλέπει μακροχρόνια. Δεν είναι απλά επιλογή. Είναι ανάγκη.

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Ακολουθήστε μας

14,092ΥποστηρικτέςΚάντε Like
506ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
289ΑκόλουθοιΑκολουθήστε
3,260ΣυνδρομητέςΓίνετε συνδρομητής
- Διαφήμιση -spot_img

ΤΑ ΠΙΟ ΠΡΟΣΦΑΤΑ